Πέρα από την Κοινή Λογική

  • Δημοσιεύτηκε: 14 Φεβρουάριος 2016
    Μάχη στα στενά των Δερβενακίων (πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη).

    «Beyond Common Sense» ονομάζεται η έκθεση έργων ρωσικής πρωτοπορίας από την συλλογή Κωστάκη, που παρουσιάζεται αυτές τις ημέρες στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Θεσσαλονίκη. Προσπερνώντας την τεράστια σημασία της κατοχής αυτών των έργων, από το σπουδαίο αυτό μουσείο, που αποτελούν τη μεγαλύτερη ρωσική συλλογή εκτός ρωσικού εδάφους, αφού υπάρχουν αρμοδιότεροι εμού να ομιλήσουν περί των εικαστικών, θα ήθελα να σταθώ στην ελληνική απόδοση του τίτλου της εκθέσεως.

    Στην αρχή νόμισα ότι είχε γίνει λάθος. Το «Beyond Common Sense» αποδόθηκε ως «Πέρα από την Κοινή Λογική», αντί του «Πέρα από την Κοινή Αίσθηση». Κι όμως, όσο και αν έψαξα σε λεξικά, έντυπα και ηλεκτρονικά, η απόδοση ήταν είτε η προαναφερθείσα, δηλαδή «Κοινή Λογική», είτε «Πέρα από τον Κοινό Νου», που μου φάνηκε πιο σωστή.

    Τι είναι άραγε αυτό που οδήγησε τον Έλληνα γλωσσολόγο να αποδώσει την λέξη «sense» με την λέξη «λογική»; Μήπως είναι ακριβώς αυτή η διαχρονική συμπεριφορά του Έλληνα, να πράττει και να ενεργεί ενάντια στην λογική, προτάσσοντας το θυμικό του, κατά πώς «αισθάνεται» ότι πρέπει να πράξει σε μία δεδομένη στιγμή, ακόμη και, φαινομενικά τουλάχιστον, εναντίον των συμφερόντων του; Η «λογική» δεν υπερίσχυσε στις Θερμοπύλες, στο Μανιάκι, στην Βασιλεύουσα, στο σχέδιο Ανάν, στο έπος του 1940, στο Κιλελέρ, στο Ζάλογγο...

    Σήμερα, θέλουν να μας επιβάλουν την «λογική» τους. Και φαίνεται να το καταφέρνουν. Και δείχνουμε να πελαγοδρομούμε. Και συμβιβαζόμαστε. Και υπογράφουμε. Και ανεχόμαστε. Είναι η εφαρμογή, ηλίθιε! Μπαίνουμε στη λογική τους. Και υποτασσόμαστε.

    Αν θέλουμε να σώσουμε αυτήν την πατρίδα, δεν έχουμε άλλη επιλογή. Πρέπει να ενεργήσουμε για άλλη μια φορά, «πέρα από την κοινή λογική». Η βαθιά αυτή αίσθηση που οδηγεί τον Ελληνισμό να επιλέγει πάντα το απρόβλεπτο, είναι καθαρά δικό μας χαρακτηριστικό. Πάντα αιφνιδιάζει, πάντα νικά!


    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο Φεβρουαρίου 2016 της εφημερίδας «Ελεύθερος Κόσμος».