Τα αρχαία μνημεία του Πειραιά: Προβλήματα και προτάσεις (Μέρος Βʼ)

  • Δημοσιεύτηκε: 02 Οκτώβριος 2006

     

    Το οικοδομικό τετράγωνο του «Ραλλείου Λυκείου» στην πλατεία Τερψιθέας

    Πριν από πεντέμισι περίπου χρόνια η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως, στο οικόπεδο που προορίζετο να κτισθεί το Ράλλειο Λύκειο, σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα. Συγκεκριμένα αποκαλύφθηκε κομμάτι της αρχαίας πόλεως του Πειραιώς, το οποίο κατασκευάστηκε με το τέλειο πολεοδομικό και ρυμοτομικό σχέδιο του Ιπποδάμου. Επίσης υπάρχουν άριστες δεξαμενές υδάτων, με φρεάτια περισυλλογής ομβρίων υδάτων, δίκτυο ύδρευσης, αποχετευτικό σύστημα και υπόγεια διακλάδωση με λαξευτούς αγωγούς για το υδραγωγείο της πόλεως.

    Η τότε νομάρχης Πειραιώς κ. Μ.Τσανάκη καθώς και το ΚΑΣ συμφώνησαν στην ισοπέδωση του χώρου για να αναγερθεί η Ράλλειος Σχολή, παρότι το έργο αυτό του Ιπποδάμου θεωρείται μοναδικό εύρημα παγκοσμίως με αποτέλεσμα να αντιδράσουν και να διαμαρτυρηθούν τόσο οι κάτοικοι του Πειραιώς, όσο και ξένοι αρχαιολόγοι. Ο χώρος τελικά διεσώθη και η απόφαση ακυρώθηκε χάρη σε μία επιτροπή που συνεστήθη από πολίτες και προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

    Μέχρι σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί το ανασκαφικό πρόγραμμα, δυστυχώς υπάρχει αδιαφορία και γι' αυτό το αρχαιολογικό εύρημα. Ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος για το κοινό από κοντά και η μόνη δυνατότητα για να το δει κάποιος είναι εξωτερικά απ' την περίφραξη. Στην πλευρά του τετραγώνου που εφάπτεται με την οδό Περικλέους υπάρχουν συσσωρευμένοι όγκοι χώματος και πετρών (μπάζα), καθώς και σκουπίδια.

    Πρέπει οπωσδήποτε να ξεκινήσουν οι ανασκαφικές εργασίες έτσι ώστε να ολοκληρωθούν και να ανακοινωθούν τα τελικά πλέον συμπεράσματα αφού ο χώρος είναι σπουδαίας αρχαιολογικής σημασίας. Παράλληλα ο χώρος πρέπει να διαμορφωθεί έτσι ώστε και επισκέψιμος να είναι, αλλά και να μην επιβαρύνονται τα ευρήματα από την προσέλευση του κοινού. Έτσι και την πολιτιστική μας κληρονομιά προβάλουμε και διαφυλάσσουμε, αλλά και η επιθυμία του πειραϊκού λαού για δημιουργία αρχαιολογικού πάρκου στον χώρο αυτό υλοποιείται.

     

    Οι πύλες του Πειραιά

     

    Ο Αστικός Πυλών

    Είναι η παλαιότερη πύλη του Πειραιώς και περικλείεται από τις οδούς Πύλης, Ομ. Σκυλίτση και Κολοκοτρώνη. Σήμερα φαίνονται οι βάσεις των δύο πύργων της πύλης μισοερειπωμένες, όμως η αυλή που σχηματίζεται ανάμεσα τους σύμφωνα με αρχαιολογικές τομές που έχουν γίνει στην περιοχή, βρίσκεται σε άριστη κατάσταση κάτω από το οδόστρωμα. Δυστυχώς η περιοχή στην οποία βρίσκεται σήμερα ο Αστικός Πυλών είναι υποβαθμισμένη με συνέπεια τις περισσότερες μέρες του χρόνου όλος ο χώρος περιμετρικά να είναι καλυμμένος από απορρίμματα, ακόμη δε και στο εσωτερικό του χώρου παρά την περίφραξη και την ένδειξη «αρχαιολογικός χώρος». Σ' αυτό συνηγορεί και η εμπορική λαϊκή υπαίθρια αγορά (παζάρι) που πραγματοποιείται κάθε Κυριακή στην ανωτέρω περιοχή. Υπάρχουν προβολείς έτσι ώστε το μνημείο να προβάλλεται κατά τις νυκτερινές ώρες, αλλά δεν λειτουργούν ποτέ. Ο χώρος δεν είναι ανοικτός για το κοινό.

     

    Η Διαμέσου Πύλη

    Όταν ο Περικλής έκτισε το διάμεσο ή νότιο μακρό τείχος δημιουργήθηκε η ανάγκη για διάνοιξη μιας νέας πύλης πλησίον του Αστικού Πυλώνος, έτσι κατασκευάστηκε η Διαμέσου Πύλη. Η πύλη αυτή έχει αποκαλυφθεί ολόκληρη και είναι άκρως εντυπωσιακή. Και ο χώρος αυτός δεν είναι ποτέ ανοικτός για το κοινό, παρά την ύπαρξη εισόδου σ' αυτόν από την οδό Ζαννή. Η πρόσβαση προς την είσοδο είναι προβληματική αφού κλείνεται από υπερμεγέθη βαρέλια (!!!), καθώς και από περιττώματα ζώων. Για τον φωτισμό ισχύει ότι και ανωτέρω.

    Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο και παραπλεύρως της πύλης γίνονται αρχαιολογικές ανασκαφές και εργασίες από το ΥΠΕΧΩΔΕ προς διαμόρφωση του χώρου σε αρχαιολογικό πάρκο. Δυστυχώς για το έργο αυτό δεν διαθέτουμε ακόμη αναλυτικές πληροφορίες και ενημέρωση.

     

    Η Πύλη της Ηετιώνειας

    Η Ηετιώνεια Πύλη κτίστηκε το 411 π.Χ. για την προστασία της από ξηράς προσπέλασης του λιμανιού. Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του κεντρικού λιμένος του Πειραιώς και στα όρια με τον Δήμο Δραπετσώνος, επάνω στον λόφο Καστράκι. Τον Απρίλιο του 2005 ανακοινώθηκε ότι στον χώρο γίνεται αρχαιολογική ανασκαφή αφού εντοπίστηκαν ίχνη από το Ιερό της Αφροδίτης από τον πρώην έφορο Πειραιώς Γ. Σταϊνχάουερ. Η αποκατάσταση και η ανάδειξη της αρχαίας οχύρωσης στην πύλη της Ηετιωνείας έχει ήδη συντελεστεί. Επίσης η αναστήλωση των δύο πύργων της πύλης έχει ήδη γίνει σε μεγάλο βαθμό και όλος ο αρχαιολογικός χώρος είναι περιφραγμένος.

    Όμως δεν είναι επισκέψιμος - προφανώς λόγω της ανασκαφής - και απαιτείται αρκετός χρόνος ακόμη ώστε να διαμορφωθεί ο όλος χώρος και να καταστεί προσβάσιμος. Για την πορεία των έργων δεν έχουμε κάποια νέα πληροφόρηση καθώς και για την διαμόρφωση της ευρύτερης περιοχής, αφού ως γνωστόν αποτελεί μέρος της βιομηχανικής ζώνης της πόλεως.

    Κατηγορία: