Τι πιστεύουν οι Έλληνες για το μεταναστευτικό;

  • Δημοσιεύτηκε: 11 Ιούνιος 2008

    Μία πολύ ενδιαφέρουσα πανελλαδική δημοσκόπηση διεξήγαγε η εταιρεία ΚΑΠΑ Research για λογαριασμό του «Βήματος Ιδεών», το οποίο είναι ένθετο στο «Βήμα» την πρώτη Παρασκευή κάθε μήνα. Αξιοσημείωτο είναι το πολύ μεγάλο δείγμα της έρευνας (10.000 άτομα), το οποίο ρωτήθηκε για τα σημαντικά και επίκαιρα θέματα της χώρας. Ένα από αυτά ήταν και το μεταναστευτικό. Τόσο οι απαντήσεις που δόθηκαν όσο και το προφίλ εκείνων που τις έδωσαν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

    Την παρουσία ξένων μεταναστών στην χώρα θεωρεί ως πιο σημαντικό πρόβλημα το 5,3% των Ελλήνων. Έτσι το μεταναστευτικό τοποθετείται στην έκτη θέση μεταξύ των πιο σημαντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα (πρώτο πρόβλημα είναι η ανεργία με 29,2%). Ως δεύτερο πιο σημαντικό πρόβλημα το θεωρεί το 5% και ως τρίτο πιο σημαντικό το 5,6% των Ελλήνων. Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι ένα 16% της κοινής γνώμης θεωρεί ότι το μεταναστευτικό είναι μεταξύ των τριών σημαντικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα μας.

    Σύμφωνα με την ίδια έρευνα το 70% των Ελλήνων πιστεύει ότι οι μετανάστες στην χώρα μας «είναι πάρα πολλοί, περισσότεροι από ό,τι θα έπρεπε να είναι», το 26,4% θεωρεί ότι «είναι πολλοί, αλλά όχι περισσότεροι από ό,τι θα έπρεπε να είναι», ενώ ένα 1,8% θεωρεί ότι «δεν είναι πολλοί, χρειάζεται να έρθουν περισσότεροι». Με την πρώτη άποψη («είναι πάρα πολλοί, περισσότεροι από ό,τι θα έπρεπε να είναι») συμφωνεί το 86,6% των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ, το 81,4% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 65,3% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 60,6% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, αλλά και σχεδόν οι μισοί (47,4%) ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ.

    Ως λύση του προβλήματος το 48,5% της κοινής γνώμης προτείνει «να παρθούν αστυνομικά μέτρα, ώστε αρκετοί να αναγκαστούν να φύγουν από την Ελλάδα», ενώ το 48,4% θεωρεί ότι πρέπει «να γίνουν προσπάθειες, ώστε να ενταχθούν καλύτερα στην ελληνική κοινωνία». Υπέρ της λήψης αστυνομικών μέτρων τάσσεται το 73,5% των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ, το 53,6% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 41,6% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 41,2% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και το 35,9% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι οι δύο «λύσεις» που παρουσιάζονται από την έρευνα δεν είναι «ισοβαρείς». Η πρώτη (λήψη αστυνομικών μέτρων) είναι σχετικά σαφής για τον ερωτώμενο, ενώ η δεύτερη (ένταξη στην κοινωνία) είναι αρκετά πιο ασαφής τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς το κόστος και τις συνέπειές της για την κοινωνία. Τι εννοούν οι δημοσκόποι ως «ένταξη» και ως τι την αντιλαμβάνονται οι ερωτώμενοι (αφομοίωση ή ενσωμάτωση); Είναι εφικτή η «ένταξη» για το σύνολο του μεταναστευτικού πληθυσμού που βρίσκεται στην χώρα ή μόνο για ένα μέρος του; Τι κόστος συνεπάγονται αυτές οι προσπάθειες ένταξης; Με αυτό το σκεπτικό το 48,5% που κάνει λόγο για λήψη αστυνομικών μέτρων στέλνει ένα πολύ σαφές μήνυμα, ενώ το 48,4% που μιλά για «ένταξη» θα πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο ως προς το τι εννοεί με τον όρο αυτό αλλά και αν είναι διατεθειμένο να επωμισθεί το σχετικό κοινωνικό και οικονομικό κόστος.

    Αναφορικά με τις συνέπειες του μεταναστευτικού προβλήματος στην χώρα μας το 58,9% των Ελλήνων θεωρεί ότι η μετανάστευση «έχει συμπιέσει τους μισθούς και αυξάνει την ανεργία», ενώ το 34,6% ότι «βελτιώνει την οικονομική κατάσταση και την ποιότητα ζωής των Ελλήνων». Την πρώτη άποψη υποστηρίζει το 82,1% των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ, το 66,8% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 55,9% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 52,1% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και το 40,4% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ.

    Η έρευνα μέτρησε και τα αισθήματα συμπάθειας που δείχνουν οι Έλληνες για τις διάφορες εθνότητες που βρίσκονται στην χώρα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, στην κλίμακα 1 ως 10 (όπου 1 σημαίνει «καμμία απολύτως συμπάθεια» και 10 σημαίνει «πολύ μεγάλη συμπάθεια»), οι Αλβανοί τοποθετούνται στο 3,51, οι Ρουμάνοι στο 4,18, οι Βούλγαροι στο 4,27, οι Ρώσοι στο 4,99, οι Κινέζοι και οι Πακιστανοί στο 5,25, οι Κούρδοι στο 5,39, οι Πολωνοί στο 5,43 και οι Φιλιππινέζοι στο 5,90.

    Πολύ ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα που προέκυψαν από τους Έλληνες που έχουν εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας (ήταν 2.082 άτομα από τα 10.000 του συνόλου του δείγματος). Την παρουσία ξένων μεταναστών στην χώρα θεωρεί ως πιο σημαντικό πρόβλημα το 9,3% των φτωχών Ελλήνων. Έτσι το μεταναστευτικό τοποθετείται στην τέταρτη θέση μεταξύ των πιο σημαντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα (πρώτο πρόβλημα είναι η ανεργία με 34,5%). Ως δεύτερο πιο σημαντικό πρόβλημα το θεωρεί το 7,4% και ως τρίτο πιο σημαντικό το 6,3% των φτωχών Ελλήνων. Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι το 23% των φτωχότερων συμπατριωτών μας θεωρεί ότι το μεταναστευτικό είναι μεταξύ των τριών σημαντικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα μας.

    Σύμφωνα με τα ίδια ευρήματα το 79,3% των φτωχών Ελλήνων πιστεύει ότι οι μετανάστες στην χώρα μας «είναι πάρα πολλοί, περισσότεροι από ό,τι θα έπρεπε να είναι», το 18,5% θεωρεί ότι «είναι πολλοί, αλλά όχι περισσότεροι από ό,τι θα έπρεπε να είναι» ενώ ένα 1,3% θεωρεί ότι «δεν είναι πολλοί, χρειάζεται να έρθουν περισσότεροι». Ως λύση του προβλήματος το 52,4% των φτωχών Ελλήνων προτείνει «να παρθούν αστυνομικά μέτρα, ώστε αρκετοί να αναγκαστούν να φύγουν από την Ελλάδα» ενώ το 42% θεωρεί ότι πρέπει «να γίνουν προσπάθειες, ώστε να ενταχθούν καλύτερα στην ελληνική κοινωνία». Τέλος, το 68% των φτωχών Ελλήνων θεωρεί ότι η μετανάστευση «έχει συμπιέσει τους μισθούς και αυξάνει την ανεργία», ενώ το 27% ότι «βελτιώνει την οικονομική κατάσταση και την ποιότητα ζωής των Ελλήνων».

    Όσον αφορά τα αισθήματα συμπάθειας που δείχνουν οι φτωχοί Έλληνες για τις διάφορες εθνότητες που βρίσκονται στην χώρα, τα ευρήματα είναι τα εξής: οι Αλβανοί τοποθετούνται στο 3,33, οι Ρουμάνοι στο 3,99, οι Βούλγαροι στο 4,02, οι Πακιστανοί στο 4,51, οι Κούρδοι στο 4,59, οι Ρώσοι στο 4,62, οι Πολωνοί στο 4,84, οι Κινέζοι στο 4,97 και οι Φιλιππινέζοι στο 5,27.

    Από τα προαναφερθέντα προκύπτει ότι τα κατώτερα εισοδηματικά στρώματα αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της μετανάστευσης προς την χώρα μας ως πιο σημαντικό από ότι η κοινή γνώμη γενικά και οι στάσεις των φτωχότερων Ελλήνων απέναντι στους μετανάστες είναι πιο αρνητικές. Αυτό προφανώς συμβαίνει γιατί οι τάξεις αυτές βιώνουν τις συνέπειες του προβλήματος στην καθημερινότητά τους σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι οι υπόλοιπες τάξεις (στον εργασιακό ανταγωνισμό, στις γειτονιές που πλήττονται από την εγκληματικότητα, στα «πολυπολιτισμικά» σχολεία και αλλού). Η κοινή γνώμη σε συντριπτικό ποσοστό θεωρεί ότι ο αριθμός των μεταναστών στην χώρα είναι πολύ μεγάλος και ότι κάτι πρέπει να γίνει, είτε με την λήψη αστυνομικών μέτρων, είτε με την «ένταξη» των μεταναστών (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό).

    Παρ' όλα αυτά το μεταναστευτικό πρόβλημα βρίσκεται ακόμα χαμηλά όσον αφορά την σημασία του για την κοινή γνώμη, γι' αυτό και ακόμα δεν αποτελεί κριτήριο ψήφου για σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων. Όμως απασχολεί σημαντικό κομμάτι τους το οποίο διαχέεται σε όλα τα κόμματα. Η θέση της κοινής γνώμης επί του θέματος θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ' όψιν από όλα τα κόμματα. Η διατύπωση προτάσεων αντίθετων με την οπτική που έχει η κοινή γνώμη για το θέμα μπορεί να αποβεί εκλογικά ριψοκίνδυνη σε περίπτωση που το θέμα αυτό καταστεί πιο σημαντικό για τους ψηφοφόρους και μετατραπεί σε κριτήριο ψήφου. Στην περίπτωση αυτή, εκείνοι οι ψηφοφόροι ενδέχεται να στραφούν μαζικά προς το κόμμα (ή τα κόμματα) που θα προτείνει λύσεις για το πρόβλημα οι οποίες θα πλησιάζουν την δική τους οπτική επί του θέματος.

    Σημείωση: Μεγάλο μέρος των ευρημάτων παρουσιάσθηκε στο «Βήμα Ιδεών» (τεύχος 8, Δεκέμβριος 2007), ενώ άλλα ευρήματα δημοσιοποιήθηκαν στο «Βήμα» (9/12/2007, 11/12/2007, 12/12/2007, 14/12/2007, 15/12/2007). Όλη η έρευνα υπάρχει στο Διαδίκτυο (Βήμα Ιδεών).

    * ο Γιάννης Κολοβός είναι επικοινωνιολόγος και συγγραφέας των βιβλίων «Το Κουτί της Πανδώρας: Παράνομη Μετανάστευση και Νομιμοποίηση στην Ελλάδα» και «Το τέλος μιας ουτοπίας: η κατάρρευση των πολυπολιτισμικών κοινωνιών στην Δυτική Ευρώπη» τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πελασγός.


    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος 28 (Μάιος 2008) του μηνιαίου περιοδικού «Ρεσάλτο».
    Κατηγορία: