Δύο βραδιές αφιερωμένες στην Αμάλια Ροντρίγκεζ

  • Δημοσιεύτηκε: 14 Σεπτέμβριος 2004

    Ένα «γκαλά» αφιερωμένο στα τραγούδια και το πάθος της ιέρειας του πορτογαλικού «φάντο» Αμάλια Ροντρίγκεζ πρόκειται να λάβει χώρα στον Λυκαβηττό την Τετάρτη 15 και την Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου.

    Πρωτεργάτρια σε αυτό το αφιέρωμα είναι η νέα ιέρεια της πορτογαλικής λαϊκής μουσικής Κριστίνα Μπράνκο. Ενώ τρεις ακόμα υπέροχες φαντίστας πρόκειται να εμφανιστούν μαζί της. Πρόκειται για την Σελέστρε Ροντρίγκεζ, αδελφή της μεγάλης Αμάλια, την Τζοάνα Αμαντοεϊρα, μία από τις μεγάλες ελπίδες του «φάντο» και την Μαρία Αμέλια Προένκα, που έχει ταυτιστεί με την τελετουργική πλευρά του «πορτογαλικού μπλουζ».

    Το «φάντο» κάνει την πρώτη του εμφάνιση με την φωνή της θρυλικής Μαρία Σεβένα στην Αλφάμα, μία από τις πιο κακόφημες, φτωχές και υποβαθμισμένες γειτονιές της Λισσαβώνας σε μία εποχή που η Πορτογαλία έχανε τις αποικίες της. Μουσικά συνδύαζε πορτογαλικές ρίζες και ποίηση με έντονες τις επιδράσεις από την μουσική των αποικιών και ιδιαίτερα της Αφρικής. Στιχουργικά εξέφραζε τον καημό για την τότε κατάντια της Αυτοκρατορίας, αλλά περισσότερο ένα «Θυελλώδες ερωτικό πάθος»που σόκαρε τα σεμνά καθολικά ήθη και κυνηγήθηκε από την κοινωνία της εποχής.

    H πρώτη ηχογράφηση έγινε το 1910 και το1939 μία νέα τραγουδίστρια με εκπληκτική φωνή ξεκινά τις εμφανίσεις της στο διάσημο κέντρο Retiro da Severa της Λισσαβώνας. Το όνομα της Αμάλια Ροντρίγκεζ. Σύντομα η φήμη της ξεπερνά αυτήν καθιερωμένων φαντίστας, όπως η Μπέρτο Καρντόσο και ο Αλφρέντο Μαρκενεϊρο. Το 1943 η φήμη της φτάνει στην Εθνικιστική Ισπανία του Φράνκο. Την προσκαλούν στην Μαδρίτη και εκεί δεν τραγουδά μόνο φάντο, αλλά και φλαμένκο, ισπανικά τραγούδια από την διάσημη ταινία της εποχής Camen de la Triana, μεξικάνικα, γαλλικά και ακόμη το Summertime του Γκέρσουϊν. Το 1945 οι περιοδείες της φτάνουν μέχρι την Βραζιλία, όπου πρωτολανσάρει την πρώτη διεθνή της επιτυχία Αl Moureira Από εκεί και πέρα συνεργάζεται με τον συνθέτη των μεγάλων της επιτυχιών Φρεντερίκο Βαλέριο, αλλά και με σημαντικούς ποιητές της εποχής που της γράφουν στίχους.

    Μετά την θρυλική της συναυλία στο «Ολυμπιά» του Παρισιού το 1956 το πορτογαλέζικο «φάντο» βρήκε την βασίλισσα του, την ιέρεια του, την καλύτερη πρέσβειρα του. Για τον κόσμο και τους κριτικούς Αμάλια Ροντρίγκεζ σημαίνει «φάντο» και «φάντο» σημαίνει Αμάλια Ροντρίγκεζ. Ήταν από τις ελάχιστες περιπτώσεις που υπήρξε τόση απόλυτη ταύτιση μιας φωνής με ένα μουσικό είδος η μία λαϊκή παράδοση. Έτσι όπως αραβική μουσική σήμαινε Ουμ Καλσούμ, όπερα σήμαινε Μαρία Κάλλας και γαλλικό«σανσόν» σήμαινε Εντίθ Πιαφ. Η ίδια δήλωνε «Δεν τραγουδώ τα φάντος. Εκείνα τραγουδούν μέσα μου!»

    Με την πτώση του Σαλαζάρ η Ροντρίγκεζ γίνεται γνωστή ως αντιπολιτευόμενη στην Επανάσταση των Γαρυφάλλων και κατηγορείται για την συμπάθεια στο προηγούμενο καθεστώς και για τις παλιές της διασυνδέσεις με τον Στρατηγό Φράνκο. Οι εμφανίσεις της σταματούν και η ίδια ζει σε απομόνωση. Τότε αποφασίζει να κάνει τον μεγάλο συμβιβασμό: να τραγουδήσει την δική της εκδοχή του Gradola la Morena, το τραγούδι - ύμνο της Επανάστασης των Γαρυφάλλων. Μετά από αυτό η Ροντρίγκεζ είναι ξανά το εθνικό σύμβολο της Πορτογαλίας. Και τιμάται με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Σαντιάγκο.

    Η τελευταία εμφάνιση της ήταν σε μία συναυλία του Πλάθιντο Ντομίνγκο στις 15 Ιουλίου 1998. Δύο χρόνια αργότερα πεθαίνει. Η τέχνη της όμως συνεχίζεται από τραγουδίστριες όπως η Μίσια, η Ντούλτσε Πόντες, που απολαύσαμε στις συναυλίες του Νταλάρα, και φυσικά η Κριστίνα Μπράνκο.

    Η Κριστίνα Μπράνκο υπήρξε η ανανεώτρια του φάντο. Δεν τραγουδάει μόνο για την φτώχεια και την δυστυχία. Τραγουδάει για την ψυχή και τον έρωτα, την ζωή, την χαρά την ζήλια, το πάθος, τον θάνατο. Στα χείλη της η μελαγχολία μετατρέπεται σε νοσταλγία, το πάθος σε αποπλάνηση. Επίσης παντρεύει το φάντο με την ποπ, την βραζιλιάνικη μουσική, την τζαζ, συμπεριλαμβάνοντας στον τελευταίο της δίσκο την εκπληκτική και εκπάγλου ομορφιάς Καναδέζα πιανίστρια και τραγουδίστρια Νταϊάνα Κρωλ Δεν είναι τυχαίο είναι ότι αποκαλείται η διάδοχος της Ροντρίγκεζ Ούτε ότι ηγείται αυτής της ακουστικής συναυλίας αφιερωμένης στο μεγάλο της είδωλο. Σε μας μένει να γίνουμε θεατές μιας συναυλίας όπου το πνεύμα της Ροντρίγκεζ περνάει και εντύποις την φλόγα του φάντο στην καινούργια ιέρειά του.

    Κατηγορία: